Een formele verklaring van Lion and Sun Stichting en Gen Z Network over de uitsluiting van de brede democratische beweging van Panel II van het Parlementair Rondetafelgesprek over Iran in de Tweede Kamer.
Betreffende Panel II in de Tweede Kamer: Iraanse politici en mensenrechtenactivisten — maandag 6 juli 2026, 14:30–15:15
Wij, de ondergetekenden, Iraanse maatschappelijke organisaties en activisten, verwelkomden het initiatief van de Vaste Commissie voor Buitenlandse Zaken om een parlementair rondetafelgesprek over Iran te organiseren. Wij waardeerden de inzet van de Commissie om Iraanse stemmen te horen. Wij raakten echter ernstig bezorgd toen bleek dat Panel II — gewijd aan Iraanse politici en mensenrechtenactivisten — geen enkele activist bevatte uit de brede democratische beweging: een significante stroming binnen de Iraanse oppositie en het maatschappelijk middenveld die zich heeft verenigd rondom Kroonprins Reza Pahlavi en zijn Vier Principes, te weten territoriale integriteit, individuele vrijheden, de scheiding van religie en staat, en vrije verkiezingen. Bovendien dient iedere parlementaire discussie over mensenrechten in Iran ook de stemmen te omvatten van slachtofferfamilies, overlevenden van onderdrukking en organisaties die rechtstreeks getroffenen van staatsgeweld vertegenwoordigen.
Deze omissie riep ernstige vragen op over de inclusiviteit en het evenwicht van de vertegenwoordiging binnen het panel. Onafhankelijk onderzoek — onder meer door het Erf-instituut, dat een goedkeuringspercentage van 79,9% aantoonde voor Kroonprins Reza Pahlavi, en door GAMAAN, met 49% steun — alsmede herhaalde demonstraties van miljoenen Iraniërs, universitaire protesten en grote bijeenkomsten van de Iraanse diaspora (waaronder de wereldwijde rally van meer dan 1 miljoen Iraniërs op 14 februari 2026) tonen aan dat deze democratische beweging een substantieel deel van de Iraanse bevolking vertegenwoordigt. Tientallen onafhankelijke maatschappelijke organisaties en politieke groeperingen hebben deze principes openlijk onderschreven en Kroonprins Reza Pahlavi erkend als leidende figuur voor een democratische transitie, zoals bleek uit de Munich Convergence Meeting van 16 februari 2025. Of men het nu eens is met deze beweging of niet: haar volledige afwezigheid in een panel dat juist bedoeld was om Iraanse politici en mensenrechtenactivisten aan het woord te laten, ontnam het Parlement een essentieel democratisch perspectief en riskeerde een onvolledig — en daarmee potentieel misleidend — beeld te schetsen van de Iraanse civiele samenleving. Een democratische consultatie dient minderheidsperspectief te bevatten; maar deze perspectieven dienen een breed democratisch electoraat aan te vullen — niet te vervangen.
Het verloop van de vergadering zelf illustreerde waarom evenwichtige vertegenwoordiging van wezenlijk belang is. Panel II werd gekenmerkt door momenten van spanning en verbale confrontaties, en een aanzienlijk aantal deelnemers verliet de sessie voor het einde. Hoewel meningsverschil een natuurlijk onderdeel is van democratisch debat, onderstreepten deze gebeurtenissen de risico’s van een discussie over de toekomst van Iran waarbij een groot democratisch electoraat van het gesprek wordt uitgesloten. Inclusieve vertegenwoordiging versterkt de dialoog; uitsluiting vergroot het risico op wrok, polarisatie en verminderd vertrouwen in het consultatieproces.
Wij vragen ook: kan een panel over Iraanse mensenrechten werkelijk representatief zijn als het de stemmen ontbeert van organisaties die families vertegenwoordigen wier dierbaren zijn omgekomen tijdens het bloedbad van januari 2026, of van degenen die strijden om familieleden te behoeden voor de voortdurende executiegolf van de Islamitische Republiek? De organisaties die deze verklaring ondertekenen vertegenwoordigen precies deze families. Hun getuigenis is niet abstract of ideologisch — het is een geleefde ervaring, gevormd door ondenkbaar verlies, veerkracht en een onwankelbare inzet voor gerechtigheid. Geen enkele discussie over mensenrechten in Iran kan volledig zijn zonder de stemmen te horen van degenen die de hoogste prijs voor vrijheid hebben betaald.
Wij verzoeken respectvol dat toekomstige parlementaire consultaties over Iran vertegenwoordigers bevatten van alle grote democratische stromingen binnen de Iraanse civiele samenleving, en dat er mogelijkheden worden gecreëerd voor een bredere en meer inclusieve dialoog. Het horen van een breed spectrum aan stemmen — inclusief die van de vele organisaties en activisten die zijn verenigd rondom de Vier Principes van Kroonprins Reza Pahlavi — bevordert een constructieve dialoog en versterkt de legitimiteit, het evenwicht en de democratische waarde van de betrokkenheid van het Parlement bij het Iraanse volk. Wij verwelkomen graag de mogelijkheid om deel te nemen aan een toekomstig panel ter vertegenwoordiging van dit brede democratische meerderheidsperspectief — inclusief de families die dierbaren hebben verloren aan de bruutheid van de Islamitische Republiek.
Lion and Sun Stichting — Nederland (mithra-iran.org) Gen Z Network (gen-z-network.org)